- Osmancan Çekinmez
- 22 Oca
- 9 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 4 gün önce
Ölüler Günü’nün (Día de los Muertos) renkli kutlamalarından, Semana Santa’nın dingin atmosferine kadar, Meksika’daki özel günler ve festivaller tüm ülkede büyük bir coşkuyla kutlanır. Bu bayramları anlamak, yerel kültürü yakından tanımak için önemli bir fırsat sunar. Bu yazımızda, Meksika’daki tüm resmi tatilleri, yaygın olarak kutlanan önemli günleri ve festivalleri ele alıyoruz.
Meksika’daki Önemli Günler, Bayramlar ve Resmi Tatiller
Resmi Tatiller
Aşağıda yer alan günler, bankaların, kamu kurumlarının ve birçok mağazanın kapalı olduğu resmî tatillerdir.
1 Ocak: Año Nuevo (Yeni Yıl)
Şubat ayının ilk pazartesi günü: Día de la Constitución (Anayasa Günü)
Mart ayının üçüncü pazartesi günü: Natalicio de Benito Juárez (Benito Juárez’in Doğum Günü)
1 Mayıs: Día del Trabajador (İşçi Bayramı)
16 Eylül: Día de la Independencia (Bağımsızlık Günü)
1 Ekim: Cambio de Gobierno (Hükümet Değişimi Günü)
18 Kasım: Día de la Revolución (Devrim Günü)
25 Aralık: Navidad (Noel)
Seçim günleri de resmi tatil olarak kabul edilir. Bu günlerde çalışanlar için genellikle izin uygulanır ve okullar kapalı olabilir.
Yaygın Olarak Kutlanan Ancak Resmi Tatil Olmayan Günler
Bu günler Meksika genelinde kutlanır ancak çoğu işletme kapalı olmaz. Bununla birlikte, bazı şirketler Kutsal Cuma ve Guadalupe Meryem Ana Günü’nü çalışanları için ücretli izin olarak tanıyabilir.
6 Ocak: Día de los Tres Reyes (Üç Kral Günü)
2 Şubat: Día de la Candelaria (Candlemas / Mum Bayramı)
Ay takvimine göre değişir: Semana Santa & Pascua (Kutsal Hafta ve Paskalya Haftası)
1–2 Kasım: Día de los Muertos (Ölüler Günü)
12 Aralık: Día de la Virgen de Guadalupe (Guadalupe Meryem Ana Günü)
Año Nuevo (Yeni Yıl)
1 Ocak
Yeni Yıl Günü’nde (Año Nuevo) genellikle çok fazla hareket olmaz, çünkü asıl kutlamalar 31 Aralık gecesi, yani Víspera de Año Nuevo (Yılbaşı Gecesi) yapılır ve bu kutlamalar çoğunlukla evlerde gerçekleşir. 1 Ocak'ta ortam oldukça sakin olur, çok az işletme açıktır ve bankaların tamamı kapalıdır. Meksikalılar Yeni Yıl Günü’nü genellikle ailelerini ziyaret ederek ve dinlenerek geçirir.
Día de los Reyes Magos (Üç Kral Günü)
6 Ocak
Resmi bir tatil olmasa da Día de los Tres Reyes (Üç Kral Günü), çocukların Noel hediyelerini aldığı gün olduğu için oldukça önemlidir. Genellikle okula dönmeden önceki tatilin son günü olarak kabul edilir. Yetişkinler ve çocuklar bir araya gelerek sıcak çikolata içer ve içinde Bebek İsa’yı simgeleyen küçük bir figür bulunan lezzetli bir çörek olan rosca de Reyes yerler. Eğer bu figür senin dilimine denk gelirse, Día de la Candelaria için tamales ısmarlaman beklenir.
Día de la Candelaria (Mum Bayramı)
2 Şubat
Katolik takviminde Candlemas olarak bilinen bu gün, İsa’nın tapınağa sunuluşunu simgeler. Resmi bir tatil olmamasına rağmen Candelaria (Día de la Candelaria), insanların Bebek İsa (Niño Dios) heykelciklerini süsleyip, kutsanması için kiliseye götürdükleri, neşeli ve anlamlı bir gündür.
Oldukça dini bir anlam taşıyan bu günde aileler bir araya gelerek tamales yer. Bir önceki ay Día de los Tres Reyes’te yenen rosca de Reyes’in içinden çıkan plastik Bebek İsa figürünü bulan kişi, aynı grupla paylaşılmak üzere tamales satın alır.
Candlemas, aynı zamanda Noel döneminin resmi olarak sona erdiği gün kabul edilir.
Día de la Constitución (Anayasa Günü)
Şubat ayının ilk pazartesi günü
Meksika'nın ikinci resmi tatilidir. Kutlamalar genellikle oldukça sınırlıdır, çoğu zaman en dikkat çeken etkinlik resmi geçit törenleri olur. Büyük ve coşkulu festivallerin aksine, Anayasa Günü Meksika’da daha sakin geçen bir bayramdır. Yine de birçok kişi için bu gün resmi tatil olduğu için dinlenme ve aileyle vakit geçirme fırsatı sunar.
Natalicio de Benito Juárez (Benito Juárez’in Doğum Günü)
Mart ayının üçüncü pazartesi günü
Meksika’da resmi tatil olan bu günde, ülkenin en saygın siyasetçilerinden ve demokrasi savunucularından biri olan Benito Juárez’in doğumu anılır. Zapotek kökenli bir yerli olan Juárez, Meksika’nın 26. devlet başkanı olmuş ve önemli siyasi ile toplumsal reformlara imza atmıştır.
Benito Juárez’in gerçek doğum günü 21 Mart 1806’dır. Ancak günümüzde bu özel gün Mart ayının üçüncü pazartesi günü kutlanmaktadır. Meksika’daki pek çok resmi günde olduğu gibi, ülke genelinde geçit törenleri düzenlenir ve Meksika’nın en sevilen liderlerinden biri olan Benito Juárez’in mirasını onurlandıran törenler gerçekleştirilir.
Bu günde boğa güreşleri veya lucha libre gibi turnuvalara da sıkça rastlanır. Birçok Meksikalı bu uzun hafta sonunu fırsat bilerek seyahate çıkar ve ailesiyle vakit geçirir.
Semana Santa & Pascua (Kutsal Hafta ve Paskalya Haftası)
Paskalya’dan önceki hafta ve Paskalya haftası
Meksika’da Paskalya, iki haftalık bir tatil dönemi olarak kutlanır: Semana Santa (Kutsal Hafta) ve Pascua (Paskalya Haftası). Meksika'daki okullar ve işletmeler genellikle bu iki hafta boyunca kapalıdır ve birçok Meksikalı aile bu dönemde tatile çıkar.
Semana Santa (Kutsal Hafta)
Semana Santa, Katolik inancına sahip pek çok ülkede yaygın olarak kutlanan Kutsal Haftadır. Her yıl Domingo de Ramos (Palmiye Pazarı) ile Pascua (Paskalya Haftası) arasına denk gelir ve tarihi ay takvimine göre değişiklik gösterir.
Semana Santa, şüphesiz Meksika kültüründeki en önemli tatildir. Bu iki hafta boyunca okullar ve sıklıkla işletmeler kapanır, birçok Meksikalı aile de Semana Santa (Kutsal Hafta) ve Pascua (Paskalya Haftası) döneminde tatile çıkar.
Semana Santa (Kutsal Hafta) boyunca geçit törenleri, dini ayinler, ritüeller ve Hz. İsa’nın çilesini konu alan dramatik canlandırmalar düzenlenir. Bazı kasaba ve şehirlerin bu haftaya özgü, kendilerine has kutlama gelenekleri de vardır.
Pascua (Paskalya)
Paskalya, daha sakin geçen bir haftadır. Meksikalı aileler genellikle bu dönemde tatillerine odaklanır ve dinlenmeyi tercih eder.
Geçit törenleri ve kortejlerin büyük bölümü Semana Santa sırasında gerçekleşmiş olsa da, Pazar günü Hz. İsa’nın çilesini konu alan canlandırmalar (Passion of the Christ) önemli etkinlikler arasındadır. Şehir meydanlarına giderseniz çoğu zaman bir kutlama veya etkinlikle karşılaşmanız mümkündür.
Birçok ev, baharın yenilenmesini ve Hz. İsa’nın dirilişini simgeleyen el yapımı renkli süslemelerle dekore edilir.
Meksikalı aileler Paskalya’da chiles rellenos, mole veya tarçınlı-şekerli ekmek tatlısı olan capirotada gibi geleneksel yemekler tüketir.
Paskalya yumurtası avı daha çok Kuzey Amerika’ya özgü bir gelenek olsa da, günümüzde Meksika’da da birçok aile tarafından benimsenmiştir.
Día del Trabajo (İşçi Bayramı)
1 Mayıs
Meksika’daki emekçilerin onurlandırıldığı bu gün, ülke genelinde resmi tatildir. Diğer birçok ulusal tatilde olduğu gibi, halk bu zamanı genellikle ailesi ve arkadaşlarıyla birlikte geçirir.
Día de la Independencia (Bağımsızlık Günü)
16 Eylül
Yılın en büyük Meksika tatillerinden biri olan bu gün, Meksika’nın İspanya’dan bağımsızlık mücadelesinin başlangıcını anmak için kutlanır.
Ancak kutlamaların esas kısmı bir gece öncesinde başlar. El Grito de Dolores (Dolores’in Çığlığı), festivaller, yiyecek ve içecekler, havai fişek gösterileri ve daha pek çok etkinlik halkın coşkusunu artırır. Resmi günde ise genellikle bir geçit töreni düzenlenir ve bu gün bankalar için tatildir.
Día de Muertos (Ölüler Günü)
1–2 Kasım
Ölüler Günü kutlamalarının asıl günü 2 Kasım’dır. Bu günde Meksikalı aileler, kaybettikleri sevdiklerini anmak için mezarlıkları ziyaret eder, mezarlara çiçekler, sevdiklerinin en sevdiği yiyecekler ve çeşitli adaklar bırakırlar. Gün boyunca aileler bir araya gelerek yemek yer, içecekler paylaşır ve birlikte vakit geçirir. Ayrıca süslü araçların yer aldığı geçit törenleri, yüz boyamaları ve detaylı kostümlerle yapılan renkli kutlamalar da görülebilir.
1 Kasım ise Día de los Angelitos (Küçük Melekler Günü) olarak bilinir ve hayatını kaybeden çocuklar ile bebekler anılır. Ofrenda adı verilen sunaklar, kadife çiçekleri, mumlar ve yiyeceklerle süslenerek vefat eden sevdiklerin ruhlarını karşılamak için hazırlanır. Aileler mezarlıklarda bir araya gelir, gece boyunca hikâyeler anlatır ve şarkılar söyler.
Kafatasları, iskelet figürleri ve şekerden yapılan süslemeler sokakları hem mizah hem de duygusallıkla doldurur. Kökeni Hispanik öncesi inançlara dayanan bu festival, günümüzde sinema ve moda gibi modern unsurları da kucaklar. Mum ışığında yürüyüşler, dokunaklı anma törenleri ve nesilleri birbirine bağlayan güçlü duygular sizi bekler.
Kutlamalara hazırlanmak için Meksikalılar, birkaç gün öncesinden sunaklarını süsler. Süslemeli kafatasları (calaveras) kutlamanın en önemli unsurlarından biri olsa da, geleneksel Día de los Muertos yemekleri ve şekerlemeleri de bu dönemde sıkça görülür.
Meksika Devrimi Günü (Día de la Revolución)
Kasım ayının üçüncü pazartesi günü
Bu resmi tatil, Meksika Devrimi’ni (1910–1920) anmak için düzenlenir ve bu nedenle pek çok etkinlik gerçekleşir. Yerel festivaller düzenlenirken, yiyecek ve yöresel ürünlerin satıldığı pazarlar da kurulur. Meksiko City’nin merkezinde yapılan geçit töreni, kalabalıkları bir araya getirir ve halk “¡Viva la Revolución!” diye bağırarak kutlamalara katılır.
Día de la Virgen de Guadalupe (Guadalupe Meryem Ana Günü)
12 Aralık
Meksika’nın koruyucu azizesi ve önemli bir dini figür olan Guadalupe Meryem Ana, 1531 yılında Juan Diego adlı bir adamın Meksiko’da Meryem Ana ile karşılaşmasına dayanır. Rivayete göre Meryem Ana, Juan Diego’dan Tepeyac Tepesi’nde bir kilise inşa edilmesini istemiştir. Bugün bu mucizeyi anmak için Meksika’nın dört bir yanında kutlamalar düzenlenir. Katolikler kiliselere akın eder ve bu gün, Meksika’daki en önemli dini günlerden biri olarak kabul edilir.
En yaygın kutlama biçimleri arasında Meksiko City’deki bazilikayı ziyaret etmek, havai fişekler yakmak veya boğa güreşi izlemek yer alır. Ayrıca bu gün, Noel sezonunun başlangıcını da işaret eder. Resmi bir banka tatili olmasa da, bazı bankalar kapalı olabilir.
Las Posadas
16–24 Aralık
Las Posadas, Noel gününe kadar süren dokuz gece boyunca kutlanır. Bu dönemde Meksika’daysanız, dini geçit törenleri ve sıcak içecekler ile tatlıların yer aldığı birçok aile ve topluluk buluşmasına şahit olabilirsiniz. En eğlenceli kısmı ise, piñata’ların bu tatilin yıldızı olmasıdır. Bu günlerde geleneksel şarkılar söylenir, piñata kırılır, yiyecek ve içecekler paylaşılır. Gerçek bir Meksika Noeli deneyimlemek isteyenler için Las Posadas vazgeçilmez bir gelenektir.
Nochebuena (Noel Arifesi)
24 Aralık
Noel arifesinde bazı işletmeler ve kamu daireleri erken kapanabilir. Meksika’da Nochebuena, aslında Noel gününden daha önemlidir. Bu özel günde aileler akşam veya gece yarısı ayinine katılır ve birlikte geç bir akşam yemeği yiyerek Bebek İsa’nın doğumunu kutlar. Aileler villancicos adı verilen Meksika Noel ilahilerini söylerken, şeker kamışı, baharatlar ve büyükannenin sevgisiyle yapılan sıcak bir içecek olan Ponche Navideño’nun tadını çıkarabilirsiniz.
Navidad (Noel Günü)
25 Aralık
Meksika’da Noel kutlamalarının en yoğun olduğu gün 24 Aralık olduğu için, 25 Aralık daha sakin bir aile günü olarak geçer. Çalışanlar izinlidir, aileler bir araya gelir ve bir önceki geceden kalan yemekler eşliğinde vakit geçirir.
Kuyruk sokumu çorbası, chili veya pozole (yavaş pişmiş güveç) gibi geleneksel yemekler aileyle birlikte tüketilir. Tatlı olarak ise buñuelos (şeker veya şurup ile kaplanmış kızarmış hamur tatlıları) sunulabilir.
Nochevieja / Víspera del Año Nuevo (Yılbaşı Gecesi)
31 Aralık
Meksika’da yeni yıl, havai fişekler, sokak partileri ve renkli kutlamalarla karşılanır.
Yılbaşı gecesi, arkadaşlar veya aile ile özel etkinliklerde ya da sokaklarda kutlamaların yapıldığı zamandır. Birçok kişi geceye, bacalao (tuzlu morina balığı) ve buñuelos (kızarmış hamur tatlıları) içeren bir aile yemeği ile başlar. Bazı geleneklere göre, buñuelos’un servis edildiği seramik tabağın kırılması şans getirecektir.
Meksika’da bir diğer eğlenceli gelenek ise, gece yarısı saat başlarında her çan çaldığında 12 üzüm yemektir. Söylentiye göre 60 saniye içinde 12 üzümü yiyebilirseniz, yeni yılda 12 dileğinizin gerçekleşeceğine inanılır. Hatta bazı kişiler, bereketli bir yıl olması dileğiyle, 12 madeni parayı sokağa atıp sonra tekrar toplar. Gençler ve genç yetişkinler ise gecelerini dans ederek ve havai fişekleri izleyerek arkadaşlarıyla geçirir.
Meksika Festivalleri
Guelaguetza Festivali
Her yıl Temmuz ayında düzenlenen Guelaguetza, Oaxaca şehrinin en değerli kültürel hazinelerinden biridir. Nakışlı geleneksel kostümler içindeki dansçılar sahnede dönerken, müzik, folklor ve hikâye anlatımı aracılığıyla Oaxaca eyaletinin sekiz farklı bölgesi kutlanır. Ziyaretçiler, etkileyici dağ manzaraları eşliğinde bu rengârenk enerjinin içine çekilir.
Sokaklar el yapımı ürünler, yerel tatlılar ve geleneksel mezcal satan tezgâhlarla dolup taşar, ortaya tam anlamıyla beş duyuyu harekete geçiren bir deneyim çıkar. Meksika’daki bu atmosfer adeta yaşayan bir müzeyi andırır, her performans atalara duyulan gururun bir yansımasıdır. Topluluklar köklerini dans ve şarkılarla onurlandırırken, havadaki heyecan bile hissedilir.
Día de los Muertos (Ölüler Günü)
Ekim sonu ve Kasım başında kutlanan Día de los Muertos, kutsal anma ile sanatsal ifadenin eşsiz bir birleşimidir. Ofrenda adı verilen sunaklar, kadife çiçekleri, mumlar ve yiyeceklerle süslenerek vefat eden sevdiklerin ruhlarını karşılamak için hazırlanır. Aileler mezarlıklarda bir araya gelir, gece boyunca hikâyeler anlatır ve şarkılar söyler.
Kafatasları, iskelet figürleri ve şekerden yapılan süslemeler sokakları hem mizah hem de duygusallıkla doldurur. Kökeni Hispanik öncesi inançlara dayanan bu festival, günümüzde sinema ve moda gibi modern unsurları da kucaklar. Mum ışığında yürüyüşler, dokunaklı anma törenleri ve nesilleri birbirine bağlayan güçlü duygular sizi bekler.
Carnaval de Mazatlán
Paskalya öncesindeki hafta boyunca liman kenti Mazatlán, devasa bir şenliğe dönüşür. Carnaval, Avrupa geleneklerini Meksika’nın canlı ruhuyla harmanlayarak, bakır üflemeli orkestralar, gösterişli geçit arabaları ve okyanus kıyısında düzenlenen gece havai fişekleriyle kutlanır. Sokaklarda tüylerle süslenmiş kostümler içinde yürüyen insanlar, coşkularını herkese bulaştırır.
Latin Amerika’nın en eski karnavallarından biri olan Mazatlán Karnavalı, müziği ve mizahıyla ün kazanmıştır. Dans yarışmaları, sokak tiyatroları ve “Quema del Mal Humor” (Kötü Ruh Hallerinin Yakılması) gibi sembolik ritüeller festivalin vazgeçilmezlerindendir. Kalabalıklar her gece toplanır, ritme kapılıp eğlencenin tadını çıkarır.
Fiesta de la Candelaria
Her yıl Şubat ayında, Veracruz eyaletindeki Tlacotalpan kasabasında binlerce kişi Candelaria Bakiresi’ni onurlandırmak için bir araya gelir. Çiçekler ve mumlarla süslenmiş bir tekneyle Bakire’nin tasviri Papaloapan Nehri boyunca taşınır, alacakaranlıkta ortaya çıkan manzara oldukça etkileyicidir. Nehir kıyılarında ilahilerin yankısı duyulurken, tütsü kokusu havayı sarar.
Bu etkinlik Katolik ritüellerini, Afro-Karayip ve yerli kültür ritimleriyle birleştirir. Meydanları Jarocho müziği doldurur, çocuklar oyun oynar, beyaz kıyafetli dansçılar dönerek ritme eşlik eder. Sessiz kasabayı aydınlatan bu festival, Meksika’nın bölgesel ruhunu yansıtan hem dini hem kültürel bir şölen niteliğindedir.
Cervantino Festivali
Her yıl Ekim ayında üç hafta boyunca, Guanajuato şehri Uluslararası Cervantino Festivali ile küresel bir sahneye dönüşür. Başlangıçta İspanyol yazar Miguel de Cervantes’e odaklanan festival, zamanla tiyatro, klasik müzik, görsel sanatlar ve dans alanlarında dünyanın dört bir yanından sanatçıları ağırlayan büyük bir kültür buluşmasına dönüşmüştür.
Taş döşeli dar sokaklar, sokak performansları, açık hava sergileri ve operadan caza uzanan canlı gösterilerle dolar. Kültürel diyalog festivalin merkezindedir ve ziyaretçilere, sömürge mimarisiyle çevrili bu şehirde cesur fikirler ve sınırları zorlayan eserlerle etkileşim kurma fırsatı sunar. Şehir adeta yaratıcılıkla nefes alır.
La Noche de Rábanos (Turp Gecesi)
Aralık ayında Oaxaca şehrinde düzenlenen bu sıra dışı etkinlik, çiftçileri ve sanatçıları benzersiz bir yarışmada buluşturur. Katılımcılar dev turpları, doğum sahneleri, dansçılar ya da köy yaşamını betimleyen detaylı kompozisyonlara dönüştürür. Bir asrı aşkın geçmişe sahip bu festival, her yıl büyük ilgi görür.
Yalnızca bir gece sürmesine rağmen yaratıcılık ve mizah zirvededir. Zócalo (ana meydan), yerel atıştırmalıklar ve sıcak içecekler satan tezgâhlarla dolar. Çocuklar sebzelerden yapılmış figürlere gülerken, turistler her bir özgün tasarımı fotoğraflar.
Feria Nacional de San Marcos
Her ilkbaharda, Aguascalientes şehri Meksika’nın en büyük ve en eski panayırlarından biri olan Feria Nacional de San Marcos’a ev sahipliği yapar. Haftalar süren bu dev etkinlik, rodeoları, konserleri, yiyecek stantlarını ve kültürel sergileri bir araya getirir. Aileler mariachi müziği, atlı geçitler ve yerel gelenekler eşliğinde bir araya gelir.
Şehir enerjisi ile köklü geleneklerin buluştuğu bu festivalde, ülkenin dört bir yanından gelen zanaatkarlar el yapımı ürünlerini sergiler. Işıklarla süslenmiş alanlarda ziyaretçiler bölgesel lezzetleri tadar. Hem ölçeği hem de ruhuyla bu festival, kültür meraklıları için kaçırılmaması gereken bir deneyimdir.
