- Osmancan Çekinmez
- 3 May 2025
- 5 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 6 gün önce
Hindistan, farklı dinlerin ve toplulukların bir arada uyum içinde yaşadığı, rengarenk festivaller ülkesi olarak bilinir. Hindistan genelinde farklı topluluklar ve dini gruplar arasında kutlanan çok uzun bir festival listesi bulunur. Bazı festivaller eyaletlere ve topluluklara özgüyken, bazıları dini inançlara göre kutlanır.
Hindistan’daki dini festivallerin çoğunun ilginç bir mitolojik hikayesi vardır. Bu hikayeler nesilden nesile aktarılır, böylece festivalleri kutlamanın önemi anlaşılır ve bu gelenek gelecek kuşaklar tarafından da sürdürülür.
Her festival, ışıklar, renkler, süslemeler, dans, müzik ve nefis yemeklerin birleşimiyle büyük bir coşkuyla kutlanır. Önemli festivallerin çoğu görkemli bir şekilde düzenlenir, bazı festivallerde sokaklar dans eden, şarkı söyleyen ve kutlamalara katılan insanlarla dolar. Bu yazımızda, Hindistan’ın en bilinen 10 festivalini bir araya getirdik.
1- Diwali (Işık Festivali)
Diwali, Hindistan’daki Hindu, Sih ve Jain toplulukları için en önemli dini festivallerden biridir. Hindu takvimine göre Kartik ayında kutlanır ve genellikle Ekim ya da Kasım aylarına denk gelir. “Işık Festivali” olarak bilinen Diwali’de evler, bolluk ve bereket tanrıçası Lakşmi’yi karşılamak için aydınlatılır. Festivalin en önemli ritüellerinden biri, Tanrıça Lakşmi’ye yapılan ibadettir.
Diwali öncesinde Hindu aileler evlerini temizler, boyar ve gerekli onarımları yapar. Festival günü evler diyalar (yağ lambaları), mumlar ve kapılara çizilen rengarenk Rangoli adı verilen geleneksel yer süslemeleri süslenir. Yeni kıyafetler giyilir, aile üyeleri ve yakın çevreyle hediyeler paylaşılır.
Diwali aynı zamanda, Tanrı Rama’nın eşi Sita ve kardeşi Lakşman ile birlikte 14 yıllık sürgünün ardından Ayodhya’ya dönüşünü simgeler. Rama’nın, şeytan kral Ravana’yı yenerek ülkesine dönmesi bu festivalin mitolojik temelini oluşturur.
Kutlamalar sırasında havai fişekler patlatılır, geleneksel Hint yemekleri ve tatlılar hazırlanır. Aile ve arkadaş ziyaretleri yapılır, iyi dilekler, hediyeler ve tatlılar paylaşılır.
2- Holi (Renkler Festivali)
Renkler Festivali olarak da bilinen Holi, Hindistan’ın en ünlü ve en neşeli festivallerinden biridir. Ülke genelinde büyük bir heyecanla kutlanan Holi, neşe, birlik ve baharın gelişini simgeler. Bu renkli festivalde aileler ve arkadaşlar bir araya gelir; genellikle beyaz kıyafetler giyerek şarkılar söyler, dans eder ve birbirlerine kuru ya da sulu renkler atarak kutlama yapar. Holi, renklerle oynanan coşkulu atmosferiyle tanınır.
Festivalden bir gece önce Holika Dahan adı verilen ritüelde büyük ateşler yakılır; insanlar bu ateşin etrafında şarkılar söyleyip dans ederek kötülüğün yok edilişini ve iyiliğin zaferini simgeler.
Holi gününde ise insanlar açık alanlarda bir araya gelir ve birbirlerine kuru ve sulu renkli boyalar atarak eğlenir.
Su tabancaları ve renkli suyla dolu balonlar kutlamaların vazgeçilmez parçalarıdır. Her yaştan insanın katıldığı bu renkli şölen, sosyal statü farklarını ortadan kaldıran özgür ve eğlenceli bir atmosfer yaratır. Festival boyunca Gujiya başta olmak üzere Thandai, Pakora ve Dahi Bhalla gibi geleneksel lezzetler hazırlanıp paylaşılır.
Holi, günümüzde yalnızca Hindistan’da değil, dünyanın birçok yerinde mutluluk ve paylaşım duygusuyla kutlanan evrensel bir festivale dönüşmüştür.
3- Dussehra
Dussehra, diğer adıyla Vijayadashami, Hinduizm’de Hindistan’ın en ünlü festivallerinden biridir. Ülke genelinde farklı biçimlerde kutlanır. Ramayana destanından sahnelerin canlandırıldığı Ramlila gösterileri, pek çok bölgede on gün boyunca sahnelenir. Festival, Ravana, Meghnath ve Kumbhkaran’ın dev kuklalarının yakıldığı “Ravan Dahan” töreniyle sona erer. Bu görkemli ritüel, izleyenler için etkileyici bir görsel şölen sunar.
Kutlamalar bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Mysore’da renkli bir geçit töreni düzenlenirken, Kullu’da festival on gün boyunca sürer ve dağ tanrılarının vadiye gelişiyle kutlanır. Bu dönemde Mysore Sarayı, adeta bir gelin gibi ışıklarla süslenir ve şehir davul sesleriyle yankılanır. Dussehra, “krallar şehri” olarak anılan Mysore’u ziyaret edenler için kaçırılmaması gereken bir deneyim sunar. Hindistan’ın en dini festivallerinden biri olarak kabul edilir.
4- Navratri / Durga Pooja
Durga Puja, Hindistan’ın özellikle kuzey ve doğu bölgelerinde kutlanan en önemli Hindu festivallerinden biridir. Hindistan’ın kuzeyinde dokuz gün süren bu dönem Navratri adıyla anılırken, Batı Bengal eyaletinde ve Bengaliler arasında Durga Puja olarak kutlanır. Hindistan’daki en büyük dini festivaller arasında yer alan Durga Puja, Tanrıça Durga’ya adanan ibadetleriyle güçlü bir dini ve kültürel anlam taşır.
Festival süresince oruç, ibadet ve şölenler; geleneksel şarkılar, danslar ve tiyatro gösterileriyle iç içe geçer. Özenle hazırlanan büyük ve etkileyici Durga heykelleri, sanatsal pandal’larda (geçici tapınak ve çadırlar) sergilenir. İnsanlar geleneksel kıyafetlerini giyerek pandal pandal dolaşır, dua eder, kutlamalara katılır ve birlikte yemek yiyerek bu coşkulu festivali paylaşır.
5- Krishna Janmashtami
Krishna Janmashtami, Hinduizm’de en çok sevilen tanrılardan biri olan Tanrı Krishna’nın doğumunu kutlayan, Hindistan’ın en önemli ve en popüler dini festivallerinden biridir. Ülke genelinde büyük bir coşkuyla kutlanan bu özel günde Krishna tapınakları özenle süslenir, gün boyunca oruç tutulur ve ibadetler gerçekleştirilir. Özellikle Mathura ve Vrindavan’daki kutlamalar, festivalin ruhunu en güçlü şekilde yansıtan merkezler arasında yer alır.
Kutlamalar gece yarısında, Tanrı Krishna’nın doğduğuna inanılan anda doruk noktasına ulaşır. Krishna heykeli süt ve bal ile yıkanır, yeni kıyafetler giydirilir ve Maha Abhishek adı verilen kutsal ritüel gerçekleştirilir. Tapınaklarda bhajan ilahileri söylenir, klasik dans gösterileri sahnelenir ve jhanki’lerde (temsili canlandırma, dini sahneleme) Krishna’nın hayatından sahneler canlandırılır. Festivalin önemli geleneklerinden biri olan Chappan Bhog kapsamında ise Tanrı Krishna’ya 56 çeşit tatlı ve tuzlu yemekten oluşan sunular adanır. Tüm bu ritüeller, Janmashtami’yi Hindistan’ın en sevilen festivallerinden biri hâline getirir.
6- Ganesh Chaturthi
Ganesh Chaturthi, Hindistan’daki diğer önemli Hindu festivallerinden biridir ve 10 gün boyunca renkli kutlamalarla devam eder. Bu süreçte, el yapımı büyük Ganeşa heykelleri evlere ya da halka açık alanlarda kurulan pandallara yerleştirilir. Sabah ve akşam yapılan puja törenleriyle Tanrı Ganeşa’ya ibadet edilir.
Festivalin son günü Visarjan olarak adlandırılır; bu günde Ganeşa heykelleri törenler eşliğinde deniz, nehir ya da göl gibi bir su kaynağına bırakılır. Kutlamalar yalnızca dini ritüellerle sınırlı değildir; şarkı, dans ve tiyatro gösterileri düzenlenir, ayrıca ücretsiz sağlık hizmetleri ve kan bağışı kampanyaları da gerçekleştirilir.
Ganesh Chaturthi, Tanrı Ganeşa’nın doğumunu kutlamak amacıyla tüm Hindistan’da kutlanır; ancak Maharashtra eyaleti, bu festivalin en görkemli şekilde yaşandığı yer olarak öne çıkar. Burada her gün farklı ritüellerle Tanrı Ganeşa’ya ibadet edilir ve onuncu gün heykel, kalabalık kortejler eşliğinde şehirde dolaştırıldıktan sonra denize bırakılır.
Bu festivalin vazgeçilmez tatlısı ise Modak'tır. Tanrı Ganeşa’nın en sevdiği tatlı olduğuna inanılan Modak, Ganesh Chaturthi boyunca evlerde hazırlanır ve aile ile dostlara ikram edilir.
7- Eid-ul-Fitr (Ramazan Bayramı)
Eid-ul-Fitr (Ramazan Bayramı), Hindistan’daki Müslüman topluluk tarafından büyük bir coşkuyla kutlanır. Müslümanlar, kutsal Ramazan ayı boyunca yaklaşık 30 gün oruç tutar ve bu sürecin sonunda Eid-ul-Fitr ile oruç dönemi sona erer.
Bayram, üç gün boyunca kutlanır. Bu günlerde insanlar yeni kıyafetler giyer, toplu halde bayram namazı kılar ve aile ile arkadaş ziyaretleri yapar. Bayramın vazgeçilmez tatlısı olan “Sewaiyyan” hazırlanır ve misafirlere ikram edilir.
Geleneksel olarak, ailenin küçük üyelerine büyükler tarafından hediyeler verilir. Ayrıca bayramın paylaşma ruhunu yansıtacak şekilde, ihtiyaç sahiplerine para, yiyecek ve giysi bağışları yapılır.
8- Maha Shivratri
Tanrı Shiva’ya adanmış bu festival, Shiva’ya inananlar için büyük bir kutsallık taşır. Hindu mitolojisinde önemli bir yere sahip olan bu bayram, Phalgun ayının karanlık yarısının 14. gününde kutlanır. Bu günde Tanrı Shiva’ya ibadet edenlerin kurtuluşa ulaşacağına ve günahlarından arınacağına inanılır. Ayrıca bu festival, Hindistan’daki evli ve bekar kadınlar için de büyük önem taşır. İnanışa göre, yapılan ibadetler mutlu bir evlilik ve evlilikte huzur getirmektedir.
9- Gurupurab
Gurpurab, Hindistan’daki Sih toplumu için büyük önem taşıyan bir bayramdır ve Sihizm’in kurucusu Guru Nanak Dev başta olmak üzere Sih Guru’larının doğumunu ve öğretilerini anmak amacıyla kutlanır. Bu özel günde ülke genelindeki gurudwaralar (Sih tapınakları) özenle süslenir, ilahiler okunur, toplu ibadetler yapılır ve Guru’ların yaşamı ile felsefesini anlatan özel toplantılar düzenlenir. Katılımcılara kutsal kabul edilen Karah Prasad dağıtılır.
Kutlamaların en önemli unsurlarından biri, langar adı verilen ve herkese açık olarak sunulan ücretsiz toplu yemektir. Bu gelenek, Sihizm’in eşitlik ve dayanışma anlayışını simgeler. Gurpurab sırasında şehirlerde ilahilerin söylendiği dini geçit törenleri düzenlenir, evler mum ve kandillerle süslenir. Özellikle Amritsar’daki Sri Harmandir Sahib (Altın Tapınak), bu dönemde görkemli kutlamalara sahne olur ve dünyanın dört bir yanından gelen inananları ağırlar.
10- Raksha Bandhan
Hindistan’daki ünlü festivallerden biri olan Rakhi (Raksha Bandhan), Hindu toplumu arasında kutlanır ve kardeşlik bağını simgeler. Bu günde kız kardeş, erkek kardeşi için aarti adı verilen duayı eder, alnına tilak sürer ve bileğine kutsal bir ip olan rakhi bağlayarak onun iyiliğini diler. Erkek kardeş ise karşılığında kız kardeşini her zaman koruyacağına söz verir.
Rakhi’ye anlam bakımından oldukça benzeyen bir diğer festival ise Bhai Dooj’dur. Bhai Dooj, Diwali’den hemen sonra kutlanır ve yine kardeşler arasındaki sevgi, bağlılık ve karşılıklı sorumluluğu temsil eder.
